Tentoonstelling van 14 kunstenaars en één fotograaf

Jan Theun van Rees fotografeerde jarenlang niets. Niets? Ja, niets: lege, kale ruimtes waar geen sterveling aandacht aan besteedde. Jan Theun legde ze vast, in al hun verborgen schoonheid. Van veronachtzaamde lege loodsen, onttakelde zalen tot onooglijke gangetjes. In 2019 mondde dat uit in de reizende tentoonstelling ‘Gegeven ruimte’, een project waarin hij als fotograaf samenwerkte met veertien kunstenaars. Zijn fotowerk, afgedrukt op immens hoge panelen bevat veertien foto’s van lege ruimtes, gevuld met de achtzame blik van veertien gerenommeerde kunstenaars. Nu te zien bij KEK, van 3 januari tot en met 14 februari. 

Jan Theun van Rees volgde in de jaren tachtig de Groningse Academie Minerva, maar ontdekte gaandeweg dat het schildersvak hem niet paste. Het voelde altijd ongemakkelijk. Alsof hij zichzelf tijdens het schilderen te veel in de weg zat. In 1997 waagde hij een overstap naar fotograferen en ontdekte allengs en opgelucht dat dit hem vrijheid bood. Hij vergat zichzelf tijdens het werken. Als fotograaf stortte hij zich op de vraag: hoe krijg je het voor elkaar om op het platte vlak de illusie te scheppen van ruimte? De manier waarop schilders in de vroege renaissance ruimte afbeeldden strekten hem tot voorbeeld. Jan Theun koos voor ruimtes die verborgen waren, zoals desolate loodsen, lege ateliers en museumzalen in afwachting van een verbouwing. Hij legde ze nauwgezet, bijna liefdevol, vast. Door werk van hen te maken, maakte hij ze zichtbaar en onttrok ze aan de vergetelheid. 

Spectaculair sluitstuk 
Toch bleef het geregeld knagen. Want, waarom deed de ene foto hem niets en vond hij de ander geweldig? Wat had de een wél en miste de ander? Waar zat dat ‘m in? Die vraag leidde in 2019 tot een experiment. Waarom zou hij anderen niet vragen om zijn ‘lege’ foto’s te vullen? Jarenlang was hij als fotograaf dienstbaar aan zijn onderwerp. Nu trad hij naar voren als curator. Hij schonk een selectie kunstenaars - waaronder André Pielage, Suzan Drummen en Aam Solleveld - een van zijn ruimtelijke foto’s, en vroeg hen om aan de hand hiervan een eigen nieuw kunstwerk te maken. Vrijmoedig en geheel naar eigen zin. Die handschoen pakten zij op, waarna Jan Theun de optische illusie voltooide door telkens een foto te maken van het nieuwe werk. Hij wikte en woog, componeerde en manipuleerde de beelden. Aldus ontstond ‘Gegeven ruimte’, een tentoonstelling als weergave van het geslaagde samenwerkingsverband tussen hem en de veertien kunstenaars. Het werd een bijzonder sluitstuk - doorwrocht, gevarieerd en gelaagd - met foto’s waaraan niets meer ontbreekt. 

De aansporing ‘Komt dat zien!’, meestal voorbehouden aan spektakel, is zeker van toepassing bij deze KEK-tentoonstelling. Ga kijken en laat je meevoeren in de opeenstapeling van ruimtelijke illusies. Van 3 januari tot 14 februari. Opening, zaterdag 7 januari, 16.00 uur in de bovenzaal van het Kennemer Theater in Beverwijk.